Jak pracować z dziećmi w przedszkolu, czyli o metodach pracy przedszkolnej

Wiek przedszkolny jest bardzo ważnym okresem w życiu każdego dziecka. Jest to czas konstruowania własnego „Ja”, czas tworzenia kontaktów z innymi ludźmi, czas budzenia się uczuć do innych ludzi. Dziecko w wieku przedszkolnym wymaga szczególnej troski, należy więc dbać o jego rozwój i budować fundament do późniejszej nauki szkolnej.

Dzieci w tym wieku stosunkowo łatwo poddają się działaniom wspomagającym ich rozwój. Każde dziecko rodzi się wszechstronnie uzdolnione, z pełną możliwością rozwoju we wszystkich kierunkach, potencjalną inteligencją, zadatkami na rozwijanie twórczości oraz dużym talentem społecznym. Trzeba zatem stworzyć mu możliwość maksymalnego rozwoju. To my – dorośli, rodzice i nauczyciele powinniśmy odgrywać znaczą rolę w zapewnieniu im pełnej samorealizacji. Pomagając dziecku w drodze do wspaniałej przyszłości wzbogacamy nie tylko świat dziecka, ale także swój własny.

Współczesna edukacja przedszkolna kładzie nacisk na nowy styl pracy z dzieckiem. Nauczyciel traktuje dziecko jak partnera, pomaga mu w indywidualnym rozwoju, wskazuje, w jakim kierunku rozwój ten może i powinien zmierzać. W tym celu działania edukacyjne nauczyciela powinny być skierowane na stosowanie różnorodnych metod w pracy dydaktyczno – wychowawczej. Kierowane są one ku dziecku, jego wychowaniu oraz prawidłowemu i wszechstronnemu rozwojowi. Wychodzą one naprzeciw ogólnym potrzebom życia społecznego  i gospodarczego oraz związanej z tym sytuacji rodziny.

Stosowane w przedszkolu metody prowadzenia zajęć odnoszą się do sposobów pracy nauczyciela z dziećmi i służą realizacji wyznaczonych celów zajęć. Można wyodrębnić trzy grupy metod: oglądowe, słowne oraz praktycznego działania. Przenikają się one wzajemnie i rzadko występują w swojej czystej postaci. Jednak niektóre z nich są dominujące w konkretnych rodzajach zajęć.

Warto przy tym zaznaczyć, że metoda oglądowa opiera się na obserwacji i pokazie przejawia się podczas spacerów, wycieczek, czy oglądania różnego rodzaju ilustracji. Zaś metoda słowna  wykorzystywana jest w czasie słuchania różnego rodzaju utworów literackich: wierszy, opowiadań, bajek.

Obok metod działań odnoszących się do organizacji pracy nauczyciela można wyodrębnić metody odnoszące się do działań dziecka związanych z procesem uczenia się. Przedstawiają one możliwości wielostronnego uczenia polegającego na:

-przyswajaniu (podanego, gotowego materiału),

-odkrywaniu (nowych wiadomości podczas rozwiązywania problemów oraz samodzielnego poszukiwania),

-przeżywaniu (różnorodnych treści i wartości),

-działaniu (polegającym na zmienianiu rzeczywistości i samego siebie poprzez sprawdzanie wiadomości w praktyce.).

Wielostronne uczenie się przeciwstawia się jednostronnemu uczeniu się, czyli nauczaniu opartemu głównie na przyswajaniu gotowej wiedzy podanej przez nauczyciela. Takiemu wielostronnemu uczeniu odpowiadają metody nauczania, takie jak:

  • metody podające (przyswajanie): opowiadanie, pogadanka, historyjka obrazkowa, wiersze, piosenki, praca z tekstem,
  • metody problemowe (odkrywanie): gry dydaktyczne, „burza mózgów”, inscenizacja,
  • metody aktywizujące (przeżywanie): drama, wystawa, pokaz,
  • metody praktyczne (działanie): ćwiczenia.

Dobór metod zależy od indywidualnych możliwości dzieci oraz od tego, jakie umiejętności zaplanowaliśmy kształcić w danej chwili. Zatem najlepszymi metodami są te, które aktywizują i motywują dziecko oraz umożliwiają praktyczne zastosowanie zdobytej wiedzy.

W codziennej pracy z dziećmi wykorzystuje się różne metody, w tym.:

 METODY AKTYWNOŚCI RUCHOWEJ I TAŃCA:

- Metoda Ruchu Rozwijającego Weroniki Sherborn

- Metoda gimnastyki twórczej (ekspresyjnej) Rudolfa Labana

- Metoda Carla Orffa

- Ćwiczenia rytmiczne

- Metoda aktywnego słuchania muzyki według Batii Strauss.

 METODY AKTYWNE OŻYWIAJĄCE DZIAŁANIA PEDAGOGICZNE:

- Pedagogika zabawy Klanza

- Gry planszowe

- Metoda twórczego myślenia J. Osborne – „Burza mózgów”.

 TECHNIKI PARATEATRALNE:

- Drama

- Technika zmiany ról

- Pantomima

- Teatrzyk kukiełkowy, pacynkowy.

 METODY Z ZAKRESU EDUKACJI MATEMATYCZNEJ:

- Edukacja matematyczna według Edyty Ruszczyk – Kolczyńskiej i Ewy Zielińskiej.

METODY WSPOMAGAJĄCE NAUKĘ CZYTANIA:

- Metoda odimiennej nauki czytania dr Ireny Majchrzak

- Metoda Dobrego Startu Marty Bogdanowicz.

TECHNIKI RELAKSACYJNE: 

- Masaż relaksacyjny

- Muzyka relaksacyjna.

Wszystkie wspomniane metody i techniki służą wspomaganiu wszechstronnego rozwoju dziecka,  rozbudzając jego aktywność twórczą, zapewniając pozytywną motywację do podejmowania zadań, a tym samym rozwijając wiarę we własne siły i możliwości.

mgr Katarzyna Zajączkowska

Nauczyciel wychowania przedszkolnego, Dyrektor pedagogiczny